EQ vs IQ аль нь чухал вэ?

EQ vs IQ аль нь чухал вэ?

Бусдад түгээгээрэй

Хүний оюун ухаан нь гайхамшигтай цогц юм. Олон зууны туршид судлаачид, гүн ухаантнууд үүнийг тодорхойлох гэж оролдож ирсэн. Орчин үед судлаачид Intelligence Quotient (IQ) тест дээр тулгуурлан хүмүүсийн мэддэг зүйлийг болон шалтгааныг ашиглан асуудлыг хэрхэн хурдан шийдэж болохыг хоёуланг нь хэмждэг болсон.

Гэхдээ IQ тест дангаараа таны сэтгэн бодох чадварыг бүрэн хэмжээгээр нь илтгэдэггүй. IQ тестүүд нь сургууль, амьдрал, бизнесийн салбарт амжилтанд хүрэхийг баттай хэлж чадахгүй.

Тиймээс сүүлийн хэдэн арван жилд судлаачид оюун ухааны тодорхойлолтыг илүү өргөн хүрээнд багтааж өргөжүүлжээ.

Сүүлийн 20 жилийн хугацаанд сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан (EI) хэмээх ойлголт нь сэтгэн бодох чадварын өөр нэг багцыг тодорхойлох арга хэрэгсэл болжээ. Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан гэдэг нь сэтгэл хөдлөлийг таньж, зохицуулах чадвар, асуудлыг шийдвэрлэхэд нийгмийн ухамсарыг ашиглах чадварыг хэлнэ.

IQ тест ба EQ тестийг хамтдаа хүний оюун ухааны талаар бүрэн дүүрэн ойлголтыг өгөж магадгүй гэж судлаачид үзэж байна.

Энэ нийтлэлд бид оюун ухааны хоёр хэлбэр, нэг нь нөгөөгөөсөө илүү чухал эсэхийг нарийвчлан авч үзэх болно.

IQ ба EQ хоёрын хооронд ямар ялгаа байдаг вэ?

Таны IQ нь ихэвчлэн таны оюуны чадварыг илэрхийлдэг. Таны IQ-ын хамгийн нийтлэг элементүүдийн зарим нь дараахь чадварыг агуулдаг.

  • Асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд логикийг ашигла
  • Төлөвлөх, стратеги
  • Хийсвэр санааг ойлгох
  • Сурах, өөрчлөлтөд дасан зохицох
  • Харийн болон өөрийн төрлөх хэлийг эзэмшиж ашиглах

Таны сэтгэл хөдлөлийн чадвар (EQ) гэдэг нь ерөнхийдөө таны болон бусад хүмүүсийн сэтгэл хөдлөлийг мэдрэх чадварыг хэлнэ. Энэ нь таны зан авирыг удирдан чиглүүлэхийн тулд энэ ухамсарыг хэрхэн ашиглаж байгааг хэлнэ. Ерөнхийдөө хэрэв танд EQ өндөр байвал дараахь зүйлийг хийх нь илүү хялбар байж магадгүй юм.

  • Өөрийнхөө болон бусдын сэтгэл хөдлөлийг ойлгодог
  • Бусдийг өрөвддөг
  • мэдрэмж, зан авираа янз бүрийн нөхцөл байдалд тохируулан өөрчилж чаддаг
  • Өөрийгөө удирддаг
  • Уруу таталтыг тэсвэрлэж, таашаал авахаа хойшлуулах
  • Бусадтай зөрчилдөөнийг шийдвэрлэдэг
  • Үр дүнтэй харилцдаг

IQ ба EQ-ийг хэрхэн хэмждэг вэ?

IQ ба EQ хэмжилтийн нарийвчлалын талаар маш их маргаан байдаг.

Туршилтын үр дүнд олон хүчин зүйл нөлөөлж болох тул зарим хүмүүс эдгээр тест нь төрөлхийн чадварыг хэмждэг эсэх талаар эргэлзэхэд хүргэдэг. Жишээлбэл, дараахь хүчин зүйлүүд нь шинжилгээний үр дүнд нөлөөлж болзошгүй юм.

  • Эдийн засгийн байдал
  • Нийгмийн тэгш бус байдал
  • Боловсролын хүртээмж
  • Хүүхдийн хоол тэжээл
  • Бага насны сэтгэлзүйн болон бие махбодийн гэмтэл
  • Хүрээлэн буй орчны бусад хүчин зүйлс

Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг IQ тестэдүүд:

  • Стэнфорд-Бинетийн IQ хэмжих тест
  • Woodcock Johnson III танин мэдэхүйн чадварын тестүүд
  • Wechsler насанд хүрэгчдийн оюун ухааныг хэмжих тест
  • Wechsler-ийн хувь хүний амжилтын тест

Эдгээр IQ тестүүд нь ихэвчлэн хоёр өөр оюуны чадварыг хэмждэг.

Талсжсан оюун ухаан. Энэ төрлийн оюун ухаан нь таны ярианы чадвар, мэдлэг дээр суурилдаг бөгөөд хөгшрөх тусам ихэвчлэн сайжирдаг.

Шингэний оюун ухаан. Энэ бол суурь  мэдэлгүйгээр сэтгэх, хийсвэрлэн бодох, асуудлыг шийдвэрлэх чадвар юм.

Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухааныг ихэвчлэн дараахь туршилтаар хэмждэг:

  • Майер-Саловей-Карузогийн сэтгэл хөдлөлийн ухааны тест
  • Сэтгэл хөдлөлийн хянах, нөхцөл байдлын тестүүд
  • Сэтгэл хөдлөлийг ойлгох, нөхцөл байдлын тестүүд

Эдгээр тестүүд нь заримдаа дараахь зүйлийг ялгаж өгдөг.

Оюун ухааны чадвар. Нийгэм, сэтгэл хөдлөлийн чадварыг ашиглан асуудлыг хэр сайн шийддэг вэ?

Хувь хүний оюун ухаан. Өөрийн хэвийн зан үйлийн талаархи өөртөө дүн шинжилгээ хийх чадвар.

Олон тооны EQ тестүүд нь таны чадварыг таван чиглэлээр эрэмбэлдэг.

  • Өөрийгөө ухамсарлах
  • Өөрийгөө зохицуулах
  • Сэдэл
  • Өрөвдөх сэтгэл
  • Нийгмийн ур чадвар

Нэг нь нөгөөгөөсөө илүү чухал уу?

Түүхээс харахад IQ тестийн оноо нь сурлагын өндөр үзүүлэлт, өндөр цалин, ажлын гүйцэтгэлийг сайжруулахтай холбоотой байдаг. Гэсэн хэдий ч шинэ судалгаагаар эдгээр дүгнэлтийн талаар асуулт гарч ирэв.

Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухааныг ажлын амжилт, илүү сэтгэл ханамжтай харилцаатай холбодог. Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан нь сэтгэлийн хямралыг даван туулахад тань туслах болно гэсэн нотолгоо бас бий. 2019 оны судалгааны тоймд сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан нь хурц стрессээс илүү хурдан сэргэхэд тусална гэж дүгнэжээ.

Хоёр төрлийн оюун ухаан нь таны амьдралын чанар, амжилтанд эрс нөлөөлнө. Хоёр төрлийн оюун ухааныг ойлгож хөгжүүлэх нь таны амьдралын бүхий л салбарт амжилтанд хүрэх магадлалаа нэмэгдүүлэх хамгийн сайн сонголт байж болох юм.

Та IQ ба EQ сайжруулж чадах уу?

Дахин хэлэхэд энэ талаар эрдэмтдийн дунд зарим нэг маргаан байдаг. Зарим нь оюуны чадварыг сайжруулах боломжтой гэж маргадаг. Бусад судлаачид ямар нэгэн хөндлөнгөөс оролцсоны дараа таны үндсэн оюун ухаан үнэхээр сайжирсан эсэхийг хэмжих үнэн зөв арга байхгүй гэж байна.

Эдгээр алхамууд хичнээн их нөлөө үзүүлэхийг яг таг хэлэхэд хэцүү ч EQ болон IQ оноогоо нэмэгдүүлэхийг хүсч байвал зарим стратегиудыг авч үзье.

Асуудлыг шийдвэрлэх чадвараа хөгжүүлээрэй

Асуудлыг шийдвэрлэх чадвараа дээшлүүлэхийн тулд дасгалжуулагчтай ажиллах эсвэл онлайн сургалтанд хамрагдах талаар бодож үзээрэй.

2019 онд хэсэг судлаачид 1980-аад оны сүүлчээр явуулсан туршилтын хөтөлбөрийн өгөгдөлд дахин дүн шинжилгээ хийжээ. Оюутнууд долоо хоногт нэг удаа 3 жилийн турш бүтээлч асуудал шийдвэрлэх сургалтанд хамрагдсаны дараа IQ тестээр хөтөлбөрийн өмнөх оноотой харьцуулахад 15 орчим оноо авсан болохыг олж мэджээ.

Эмори их сургууль, Харвардын өргөтгөлийн сургууль, Миннесотагийн их сургууль зэрэг нь бүтээлч асуудал шийдвэрлэх чиглэлээр сургалт явуулдаг.

Эсвэл та бие даан дадлага хийхийг илүүд үзвэл энэ сэдвээр зарим зүйлийг уншаад үзээрэй. Майкл Михалкогийн “Thinkertoys” бүтээл нь бүтээлч сэтгэлгээний арга техникийг сурахад түгээмэл хэрэглэгддэг сонголт юм.

Ажлын байран дахь сэтгэл хөдлөлийн оюун ухааны сургалтыг туршиж үзээрэй

Хамтран ажиллагсад сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаантaй холбоотой сургалтын хөтөлбөрт хамрагдах нь дараахь зүйлийг сайжруулахад туслах болно гэдгийг хэд хэдэн судалгаа харуулж байна.

  • Багаар ажиллах
  • Зөрчилдөөнийг удирдах чадвар
  • Ажлын гүйцэтгэл
  • Ажлын ерөнхий сэтгэл ханамж

Унших

Унших нь эдгээр хүмүүс үнэхээр байдаг эсвэл зохиомол дүрүүд байсан эсэхээс үл хамааран бусад хүмүүсийн туршлагаас суралцах, ойлгох боломжийг олгодог.

Судалгаанаас харахад ном унших нь таны сэтгэлзүйн мэдрэмжийг бий болгоход чухал ач холбогдолтой гэж үздэг нийгмийн сэтгэн бодох чадварыг сайжруулахад тусалж болох юм.

Эх бэлтгэсэн: Pentadice

Эх сурвалж: https://www.healthline.com/health/eq-vs-iq#improvement


Бусдад түгээгээрэй
Сонин хачин